Vaccinatie is een van de meest effectieve maatregelen om kinderen te beschermen tegen ernstige infectieziekten. Toch neemt in België en andere Westerse landen het aantal niet- of gedeeltelijk gevaccineerde kinderen toe, onder meer door vaccinatieaarzeling bij ouders. Dit roept vragen op over de toelating van niet-gevaccineerde kinderen op kinderdagverblijven en het gedeelde beleid tussen ouders, opvang en overheid. Een Kinderdagverblijven zijn een broeihaard voor infectieziekten omdat jonge kinderen dicht bij elkaar spelen, speelgoed delen en vaak nog niet zindelijk zijn. Een hoge vaccinatiegraad (≥95%) zorgt voor groepsimmuniteit, waardoor ook kwetsbare kinderen die medisch niet gevaccineerd kunnen worden, beschermd zijn. Dit geldt vooral voor baby’s die nog niet volledig zijn gevaccineerd en voor kinderen met een verzwakt immuunsysteem. Het basisvaccinatieschema in België (Vlaanderen, Wallonië en Brussel) omvat vaccinaties tegen: De eerste vaccinaties worden gegeven op de leeftijd van 2 maanden. Het schema is sinds 2024 uitgebreid met rotavirus en waterpokken. In België is vaccinatie niet wettelijk verplicht voor kinderen in kinderdagverblijven, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Italië of Frankrijk. Wel zijn er sterke aanbevelingen en regelingen per regio: In Vlaanderen is vaccinatie sinds 2019 opgenomen in de code van Kind en Gezin. Een kinderdagverblijf mag een niet-gevaccineerd kind weigeren, maar is dat niet verplicht. Het beleid verschilt per opvangvoorziening. Veel kinderdagverblijven vragen een ingevuld vaccinatieschema bij inschrijving en kunnen bij een uitbraak (bijvoorbeeld mazelen) niet-gevaccineerde kinderen tijdelijk uitsluiten. In Brussel en Wallonië geldt een soortgelijke situatie: vaccinatie is sterk aanbevolen maar niet verplicht. De ONE (Office de la Naissance et de l’Enfance) in Wallonië en Brussel volgt dezelfde lijn. Een Het kinderdagverblijf vereist een bewijs van vaccinatie volgens het aanbevolen schema voor opname. Dit is het strengste beleid en garandeert een hoge vaccinatiegraad binnen de groep. Voordelen: maximale bescherming voor alle kinderen, minder uitbraken. Nadelen: juridische risico’s (discriminatie), uitsluiting van kinderen van niet-vaccinerende ouders. Het kinderdagverblijf laat niet-gevaccineerde kinderen toe, maar sluit ze tijdelijk uit bij een bewezen uitbraak van een vaccin te voorkomen ziekte (bijv. mazelen, kinkhoest). Ouders worden bij inschrijving geïnformeerd over het vaccinatiebeleid. Het kinderdagverblijf vraagt naar de vaccinatiestatus en biedt ruimte voor dialoog. Bij medische contra-indicaties wordt een uitzondering gemaakt. Sommige kinderdagverblijven stellen geen eisen aan vaccinatie. Dit is in België nog steeds legaal, maar steeds minder gebruikelijk. Kinderen met een medische contra-indicatie (bijv. immuundeficiëntie, allergie voor vaccincomponenten) kunnen niet worden gevaccineerd. Deze kinderen zijn extra kwetsbaar en hebben recht op opvang, ook in kinderdagverblijven met een vaccinatieplicht. Het is aan de ouders om een medisch attest te overleggen. Bij een uitbraak van een besmettelijke ziekte in een kinderdagverblijf moet het Het weigeren van een kind op basis van vaccinatiestatus is juridisch een grijs gebied. In België is er geen wet die kinderdagverblijven verbiedt om niet-gevaccineerde kinderen te weigeren, maar het kan wel worden gezien als een inbreuk op het recht op onderwijs en opvang. Het Grondwettelijk Hof heeft zich hier nog niet over uitgesproken. Ja, in de meeste gevallen wel, maar het hangt af van het interne beleid van het kinderdagverblijf. Vraag dit na bij inschrijving. U heeft recht op opvang voor uw kind. Overleg met de onthaalouder of het kinderdagverblijf en bezorg een medisch attest. Ja, de richtlijn van de Hoge Gezondheidsraad adviseert uitsluiting van niet-gevaccineerde kinderen gedurende 21 dagen na het laatste contact met een besmet persoon. Medische disclaimer: Deze informatie is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts of Waarom is vaccinatie belangrijk op kinderdagverblijven?
Het Belgische vaccinatieschema voor jonge kinderen
Wettelijk kader in België
Vlaanderen
Brussel en Wallonië
Beleidsopties voor kinderdagverblijven
1. Verplichte vaccinatie bij inschrijving
2. Uitsluiting bij uitbraken
3. Informatieplicht en overleg
4. Geen specifiek beleid
Medische uitzonderingen
Wat te doen bij een uitbraak?
Juridische aspecten
Veelgestelde vragen
Mag een kinderdagverblijf mijn kind weigeren omdat het niet is gevaccineerd?
Wat als mijn kind medisch niet gevaccineerd kan worden?
Worden niet-gevaccineerde kinderen uitgesloten bij een mazelenuitbraak?
Vaccinatiebeleid op kinderdagverblijven: regels voor niet-gevaccineerde kinderen
door