Immunotherapie: een revolutie in de kankerbehandeling
Immunotherapie heeft de voorbije jaren een ware revolutie teweeggebracht in de behandeling van kanker. In plaats van de kankercellen zelf aan te vallen, stimuleert immunotherapie het eigen immuunsysteem van de patiënt om de kankercellen te herkennen en te bestrijden. Deze baanbrekende aanpak heeft de overlevingskansen voor verschillende soorten kanker aanzienlijk verbeterd.
Een oncoloog is de arts die gespecialiseerd is in de diagnose en behandeling van kanker. De oncoloog bepaalt welk type immunotherapie het meest geschikt is voor de specifieke kankersoort en het stadium van de ziekte.
Wat is immunotherapie?
Immunotherapie is een vorm van kankerbehandeling die het eigen afweersysteem van het lichaam versterkt om kankercellen aan te vallen. Kankercellen zijn meesters in het misleiden van het immuunsysteem. Ze kunnen zich vermommen als gezonde cellen of signalen uitzenden die de immuuncellen uitschakelen. Immunotherapie doorbreekt deze mechanismen. Er zijn verschillende types immunotherapie, waaronder checkpointremmers, CAR-T-celtherapie, immuumcheckpointremmers en kankervaccins.
Checkpointremmers: de meest gebruikte vorm
Checkpointremmers zijn medicijnen die de ‘remmen’ van het immuunsysteem losmaken. Kankercellen maken misbruik van deze remmen om niet aangevallen te worden. Checkpointremmers zoals pembrolizumab (Keytruda) en nivolumab (Opdivo) blokkeren deze remmen, waardoor de T-cellen (immuuncellen) de kankercellen weer kunnen aanvallen. Deze medicijnen worden gebruikt bij onder andere longkanker, melanoom (huidkanker), nierkanker, blaaskanker en hoofd-halstumoren.
Voor welke kankersoorten werkt immunotherapie?
Immunotherapie werkt niet bij alle kankersoorten. De behandeling is het meest effectief bij tumoren met veel mutaties (zogenaamde ‘hete tumoren’), zoals melanoom, longkanker, nierkanker en blaaskanker. Ook bij bepaalde vormen van lymfeklierkanker (lymfoom) en leukemie werkt immunotherapie goed. Onderzoek naar nieuwe toepassingen is volop aan de gang, met veelbelovende resultaten bij borstkanker, maagkanker en colorectale kanker.
Bijwerkingen van immunotherapie
Omdat immunotherapie het immuunsysteem stimuleert, kunnen er bijwerkingen optreden die lijken op een auto-immuunreactie. Het immuunsysteem kan namelijk ook gezonde weefsels aanvallen. De meest voorkomende bijwerkingen zijn: vermoeidheid, huiduitslag, jeuk, diarree, gewrichtspijn en ontstekingen van de longen (pneumonitis), lever (hepatitis), of darm (colitis). De meeste bijwerkingen zijn goed te behandelen met corticosteroïden en verdwijnen na het stoppen van de immunotherapie.
Toekomst van immunotherapie
Het onderzoek naar immunotherapie evolueert razendsnel. Nieuwe combinatietherapieën (immunotherapie + chemotherapie, immunotherapie + bestraling) laten nog betere resultaten zien. Ook CAR-T-celtherapie, waarbij de eigen T-cellen van de patiënt worden aangepast om kankercellen beter te herkennen, is een veelbelovende ontwikkeling. De oncoloog bespreekt met elke patiënt welke behandelopties het beste passen bij de specifieke kankersoort, het stadium en de algemene gezondheidstoestand.
Besluit
Immunotherapie heeft de behandeling van kanker ingrijpend veranderd en biedt hoop aan patiënten bij wie conventionele behandelingen niet of onvoldoende werken. De behandeling is niet voor alle kankersoorten geschikt, maar het onderzoek boekt voortdurend vooruitgang. Overleg met uw oncoloog over de mogelijkheden van immunotherapie in uw specifieke situatie.
Disclaimer: Dit artikel is louter informatief en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg steeds een oncoloog voor diagnose en behandelingsopties op maat.