Wist je dat sommige veelgebruikte medicijnen je huid extreem gevoelig kunnen maken voor zonlicht? Dit fenomeen heet fotosensibiliteit en kan leiden tot vervelende huidreacties, van een snellere verbranding tot ernstige huiduitslag met blaren. Je apotheker kan je precies vertellen welke medicijnen zonovergevoeligheid veroorzaken en hoe je je het beste kunt beschermen tijdens de zonnige maanden.
Wat is fotosensibiliteit precies?
Fotosensibiliteit is een overgevoeligheidsreactie van de huid bij blootstelling aan UV-straling. Er bestaan twee verschillende vormen die elk hun eigen kenmerken hebben. Fototoxiciteit komt het vaakst voor: het medicijn absorbeert UV-straling, waardoor de huidcellen direct beschadigd raken. Dit lijkt op een overdreven zonnebrand, met roodheid, zwelling en soms blaren, en treedt binnen enkele uren op na blootstelling aan de zon. Fotoallergie daarentegen is een allergische reactie van het immuunsysteem op een stof die onder invloed van zonlicht is veranderd. Dit geeft eczeemachtige, jeukende huiduitslag die pas één tot drie dagen na de zonneblootstelling verschijnt.
Welke medicijnen geven het vaakst fotosensibiliteit?
Verschillende groepen geneesmiddelen kunnen fotosensibiliteit veroorzaken. Antibiotica zoals tetracyclines en fluorochinolonen zijn berucht, evenals ontstekingsremmers zoals ibuprofen en naproxen. Plastabletten voor hoge bloeddruk zoals hydrochloorthiazide en furosemide komen veel voor. Ook antidepressiva, vooral sint-janskruid en sommige SSRI’s, kunnen problemen geven. Antihistaminica, antischimmelmiddelen en retinoïden voor acnebehandeling behoren eveneens tot de risicogroep, net als diverse vormen van chemotherapie. Zelfs vrij verkrijgbare producten zoals bepaalde crèmes tegen puistjes of littekens kunnen fotosensibiliteit veroorzaken.
Hoe herken je een fotosensibiliteitsreactie?
Let op deze symptomen, vooral op de aan zonlicht blootgestelde delen van het lichaam zoals het gezicht, de handen, armen, de hals en het decolleté. Je kunt ongewoon snel verbranden, zelfs na een korte blootstelling aan de zon. Andere tekenen zijn roodheid en zwelling op de onbedekte huid, een jeukende huiduitslag of eczeem, blaren of het loslaten van de huid, en in sommige gevallen vreemde pigmentvlekken met een grijsblauwe tot bruine verkleuring. In zeldzame gevallen kunnen nagels loskomen van het nagelbed.
Wat kun je doen om fotosensibiliteit te voorkomen?
Je apotheker geeft je deze richtlijnen voor een veilige zomer. Vermijd de zon tijdens de piekuren van elf tot drie uur, vooral wanneer je een risicomedicijn gebruikt. Gebruik een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor, minstens SPF 50 met breedspectrum UVA- en UVB-bescherming, en breng deze om de twee uur opnieuw aan. Draag beschermende kleding zoals lange mouwen, een brede hoed en een zonnebril. Houd er ook rekening mee dat sommige medicijnen tot twee weken na de laatste inname nog fotosensibiliteit kunnen veroorzaken. Tot slot is het belangrijk om te weten dat tot 80 procent van de UV-straling door wolken heen dringt, dus ook op bewolkte dagen is bescherming nodig.
Wat te doen bij een reactie?
Bij een lichte reactie kun je de huid koelen met natte kompressen, een kalmerende crème zonder parfum aanbrengen en de zon strikt vermijden. Bij ernstige reacties met blaren, uitgebreide huiduitslag of koorts is het belangrijk om niet zomaar met het medicijn te stoppen. Raadpleeg eerst je arts of apotheker. Zij kunnen beoordelen of je een alternatief medicijn kunt krijgen dat geen fotosensibiliteit veroorzaakt.
Medische disclaimer
Dit artikel is louter informatief en vervangt geen medisch consult. Raadpleeg bij vragen over fotosensibiliteit en medicatie steeds een arts of apotheker.