Diabetes type 2 is een van de snelst groeiende chronische aandoeningen in België, met meer dan 700.000 gediagnosticeerde patiënten. Een diabetoloog kan je begeleiden bij het voorkomen van diabetes type 2 door middel van leefstijlaanpassingen. Dit artikel bespreekt welke veranderingen wetenschappelijk bewezen effectief zijn.
Het verschil tussen type 1 en type 2
Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte waarbij de alvleesklier geen insuline meer aanmaakt. Diabetes type 2 ontstaat wanneer de lichaamscellen ongevoelig worden voor insuline (insulineresistentie). Type 2 is sterk gerelateerd aan leefstijlfactoren zoals overgewicht, ongezonde voeding en te weinig beweging. Het goede nieuws: type 2 is in veel gevallen te voorkomen of zelfs te keren met de juiste aanpassingen.
Risicofactoren voor diabetes type 2
De belangrijkste risicofactoren zijn overgewicht (vooral buikvet), een sedentaire levensstijl, een ongezond voedingspatroon rijk aan geraffineerde suikers en verzadigde vetten, roken, hoge bloeddruk, een familiegeschiedenis van diabetes en een geschiedenis van zwangerschapsdiabetes. Naarmate we ouder worden, stijgt het risico. In België heeft meer dan 40 procent van de 65-plussers een voorstadium van diabetes (prediabetes).
Voorkomen begint met voeding
Uit grote studies, zoals de Finse Diabetes Prevention Study, blijkt dat leefstijlinterventies het risico op diabetes type 2 met 58 procent kunnen verminderen. De basis is een voedingspatroon met veel groenten, fruit, volle granen, peulvruchten, noten en gezonde vetten. Beperk de inname van toegevoegde suikers, witte bloem, frisdrank en bewerkte snacks. Een koolhydraatbeperkt dieet kan de bloedsuikerspiegel verbeteren, maar overleg met een diëtist of diabetoloog wat voor jou werkt.
Beweging en gewichtsverlies
Regelmatige beweging is een krachtig wapen tegen insulineresistentie. Het advies is om minstens 150 minuten per week matig intensief te bewegen, zoals stevig wandelen, fietsen of zwemmen. Ook krachttraining twee keer per week verbetert de insulinegevoeligheid. Gewichtsverlies van 5 tot 7 procent van het lichaamsgewicht verlaagt het risico op diabetes aanzienlijk. Bij iemand van 90 kg is dat slechts 4,5 tot 6 kg.
Slaap en stress
Te weinig slaap en chronische stress verhogen het risico op diabetes type 2. Slaaptekort verstoort de hormonen die de eetlust reguleren, waardoor je meer gaat eten en sneller naar ongezonde voeding grijpt. Chronische stress verhoogt het cortisolgehalte, wat de bloedsuikerspiegel doet stijgen. Streef naar 7 tot 8 uur slaap per nacht en werk aan stressmanagement door meditatie, ademhalingsoefeningen of ontspanningstechnieken.
Medicatie bij prediabetes
Bij sommige mensen met prediabetes kan medicatie worden overwogen. Metformine is het meest onderzochte middel en kan het risico op het ontwikkelen van diabetes type 2 met 31 procent verminderen. Het wordt meestal voorgeschreven bij mensen met een zeer hoog risico of bij jongere patiënten. Leefstijlaanpassingen blijven echter de basis van preventie.
Conclusie
Diabetes type 2 voorkomen is mogelijk met de juiste leefstijlkeuzes. Gezonde voeding, voldoende beweging, gewichtsbeheersing, goede slaap en stressmanagement zijn de pijlers van preventie. Laat je bloedglucose regelmatig controleren, zeker als je een verhoogd risico loopt.
Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg een arts voor persoonlijk advies.